Дерала: Недовербата во новинарството се должи на добро платената пропаганда вградена во медиумскиот пејзаж

„Медиумскиот пејсаж во Северна Македонија е прилично комплициран. Не мислам дека сме исклучок од другите земји, каде демократијата се соочува со повеќе предизвици. Би рекол дека на Балканот, поточно, во земјите од Западен Балкан, медиумите се пред сé сиромашни. Новинарството како професија не е повеќе популарно. Има сé помалку студенти кои се запишуваат да студираат новинарство. Последната бројка, мислам е дека не повеќе од 15 студенти се запишале на новинарски студии во Северна Македонија изминатата година“, вели Џабир Дерала, претседател на ЦИВИЛ, во интервју за Катерина Соколова, од Институтот за новинарство во Кијив, Украина, по повод меѓународниот семинар „Отпорно новинарство во борба против дезинформациите и пропагандата“ во организација на ЦИВИЛ во партнерство со Youth4Media (Y4M).

Дерала посочи дека, за жал, голем број на медиуми се поврзани или под влијание од центри на моќ во политиката и бизнисот, но и од странски центри на моќ, пред сѐ Москва, Кремљ.

„Медиумите сега се поврзани или под влијание, или контролирани, исто така, од центри на моќ во политиката и бизнисот. Би рекол дека дури и во подземниот организиран криминал постојат центри што се обидуваат да ги контролираат медиумите што е можно повеќе. Така што, во Северна Македонија, во многу медиуми, голем дел од медиумите, пејзажот е окупиран, контролиран, финансиран од центри на моќ во земјата“, вели Дерала.

На прашањето, дали луѓето во другите земји доволно знаат за Северна Македонија и за тоа што се случува во земјата, Дерала истакна дека ако една земја како Северна Македонија ќе стигне до насловните страници на западниот печат, тоа значи дека нешто лошо се случува.

„Бевме на насловните страници во 2001 година, кога имаше вооружен етнички конфликт во земјата. Потоа бевме на западните насловни страници кога беше нападот врз парламентот во 2017 година. Пред тоа, бевме на насловните страници на западниот печат со огромниот скандал со прислушувањето на 26.000 граѓани на Македонија од страна на режимот на Груевски. Бевме на насловните страници во 2016 година, кога едно мало гратче во централниот дел на земјава стана познато по тоа што беше домаќин на група која произведуваше дезинформации и пропаганда, мешајќи се во изборите на САД, на страната на поранешниот претседател Трамп.

Но, од друга страна, ние сме и држава која се стреми кон демократија. Тукушто ја добивме можноста да го започнеме преговарачкиот процес со ЕУ, што го чекавме 17 години И, секако, многу пати сме биле земја која покажала големо гостопримство, вклучувајќи ја и бегалската криза во 1999 година за време на косовската војна, а исто така и земја каде бегалци можеле да пристигнат од различни делови на светот, вклучувајќи ја и последната војна што ја води Руската Федерација против Украина. А тоа претставува и можност за македонското општество, за македонската држава да биде претставена во попозитивно светло, да речеме во западниот печат. Што значи, ние сме познати, барем во Европа, но и многу пошироко“, вели Дерала.

Дерала смета дека медиумскиот простор во Македонија е комплициран, како последица на губење на популарноста на новинарството и недобро ситуираните медиуми.

„Новинарството како професија не е повеќе популарно. Исто така, е област, професија, во која работниците во медиумите не се заштитени, ниту социјално, ниту пак нивната безбедност е загарантирана. Сега има некои промени во законот. Парламентот тукушто донесе регулатива според која напад врз новинар значи напад врз службено лице. Но сепак, долг е патот да го видиме тоа на дело. Новинарите се многу, многу лошо платени, нивните плати се многу ниски, нивното социјалното осигурување не е најдоброто во земјата, напротив, тие се некаде во долниот дел од списокот на социјални бенефиции што можат да ги уживаат“, изјави Дерала.

Тој додаде дека и покрај големиот број професионалци во својата професија, сепак новинарите поради финансиски импликации се соочуваат со предизвици да си го платат лебот што ги прави предмет на контрола, па дури и на заплашување, но и на различни видови притисок, вклучително и социјален притисок.

„Тинк-тенк организации, невладини организации, ја имаат храброста, би рекол дури и ароганцијата, да ги анализираат медиумите на дневна основа и да обезбедуваат секакви знаења и препораки за тоа како треба медиумите да се подобрат и како треба да се помогнат и слично. Така, тие привлекуваат најголем дел од вниманието, додека медиумите сé уште тонат во нивните добро познати проблеми со финансиските и политиките и социјалните и безбедносните и другите видови на предизвици секој ден. И, да, има истражувања, има анализи за медиумскиот пејзаж, медиумското однесување и голем дел од тие автори се всушност дел од некои структури кои го загрозуваат квалитетот и интегритетот на новинарството во Северна Македонија“, истакна Дерала.

За секојдневниот притисок врз новинарите, Дерала, појаснува дека тие се под финансиски, политички, но и под притисок од други сопственици на медиуми и структури што не се навистина медиуми, туку пропагандни центри маскирани како медиуми или невладини организации.

„Денес е прилично тешко да создадете вистински медиуми кои на граѓаните им обезбедуваат релевантни информации, бидејќи пропагандата е толку силна, е толку добро платена и е толку добро всадена во општеството, во медиумскиот пејсаж, што е доста тешко, во најмала рака“, вели Дерала.

„Донаторите во демократските земји треба да размислат за нов план за поддршка на медиумите и демократијата во овие земји, затоа што се злоупотребува, затоа што пропагандни и криминални и политички центри се инфилтрирани во најчувствителните сектори во општествата и всушност користат западни пари за промовирање и спроведување антизападна пропаганда. Тоа е нешто што треба да се преиспита, повторно да се размисли во центрите каде се одлучува и обезбедува поддршка за демократските процеси.

Треба да разбереме дека хибридната војна е одамна започната и се води против демократијата, против демократијата во овие земји, исти така и на Западот, додека бизнис центрите и политичките центри беа во романтична, идилична прегратка со Путин и со слични ликови како Путин. Затоа и ги гледаме овие предизвици сега и во земјите на Европската унија, каде се негуваат или се појавуваат секакви екстремно десничарски групи и терористички групи низ континентот и каде екстремно десничарски политички партии добиваат сé повеќе моќ па дури и владина моќ во некои од земји“, вели Дерала, одговарајќи на прашањето за пропагандата и нејзината криминализирана страна.

Разговорот го водеше Катерина Соколова, Институтот за новинарство во Кијив, Украина

обработка на текст: Б. Јорднаовска
превод: Н. Цветковска
камера и монтажа: Самуел Дебус/OK-TV Ludwigshafen

извор: Civilmedia.mk

Топ вести – powered by Centar.mk

  • Centar.mk
  • Vestiplus.mk
  • Biznispro.com
  • Zena.mk
Северна Македонија сепак не е сама, 100-те милиони евра од ЕУ ќе ја помогнат економијата во следните две години

Откако само пред само неколку дена Европската комисија одобри на 50.000 евра за проекти во Северна Македонија, Европската комисија вчера предложи да се обезбедат до 100 милиони евра макрофинансиска помош за Северна Македонија. Со овој предлог, како што истакна претседателката на ЕК Урсула фон дер Лајен и еврокомесарот за проширување... Прочитај повеќе...

Зошто Ада првиот дигитален асистент базиран на вештачка интелигенција се вика Ада?

АДА е првиот дигитален асистент базиран на вештачка интелигенција во јавниот сектор во регионот ќе биде промовирана во текот на следниот месец и ќе ги нуди сите информации за финансиска поддршка по Планот за економски раст, а секако понатаму овој асистент ќе биде надограден и на други услуги кои се... Прочитај повеќе...

Не се приватниците, скопјани се колатерална штета од хаосот во превозот

Иако првиот чекор во решавање на проблемот со приватните превозници е направен по вчерашната нивна средба со градоначалничката Данела Арсовска, скопјани и понатаму се жалат на малиот број на автобуси, пишува 24инфо.мк. Во зависност од дестинацијата и делот од градот чекањето може да трае од 20-ина минути па до еден... Прочитај повеќе...

Зошто земјотресот во Турција беше толку разорен: Научниците стравуваат од едно сценарио

Повеќе од 5.000 луѓе загинаа, а илјадници се повредени во силниот земјотрес што во понеделникот рано наутро го погоди Газиантеп, град во југоисточна Турција во близина на границата со Сирија. Дополнителни последователни потреси, вклучително и еден речиси исто толку силен како првичниот, го направија особено катастрофален настан. Регистрирајќи се како... Прочитај повеќе...

Лажни се пријавите за наводно поставени експлозивни направи во училишта во Скопје, завршија сите потребни проверки

Министерството за внатрешни работи ја известува јавноста дека се направени сите потребни проверки во врска со денешните пријави од 38 основни и 9 средни училишта во Скопје по добиените пораки на електронски адреси со закана за поставена експлозивна направа, и утврдено е дека станува збор за лажни пријави. Веднаш по... Прочитај повеќе...

Казината и игрите на среќи ќе бидат забранети во близина на училиштата, предлага Владата – Сите одлуки од денешната седница

Од 127-ма владина седница: се динамизира соработката со САД во рамки на Стратешкиот дијалог со САД; за прв пат досега, жените земјоделки добиваат платено отсуство за мајчинство; во поддршката за микро земјоделски производители се додаваат и малите дестилерии; предлог измени со коишто уплатно-исплатните места за игрите на среќа се предвидуваат... Прочитај повеќе...

Со Планот за активности за Стратешкиот дијалог ја зацврстуваме соработката меѓу Северна Македонија и САД, ги промовираме нашите стратешки интереси и на глобален план

Премиерот Димитар Ковачевски и министерот за надворешни работи, Бујар Османи, денеска, одржаа прес-конференција, на која информираа за активностите во врска со Стратешкиот дијалог меѓу Република Северна Македонија и САД. Премиерот Ковачевски информираше дека Владата на Република Северна Македонија, на денешната седница го прифати текстот на Планот за активности во рамките... Прочитај повеќе...

Дојави за поставени бомби во 33 училишта во Скопје

Денеска (07.02.2023) околу 12.30 часот во СВР Скопје е пријавено дека на електронска адреса на 33 основни училишта во Скопје е упатена закана за поставена експлозивна нaправа. Веднаш по добиената пријава, од полициски службеници се преземени мерки за безбедно евакуирање на училиштето и во тек се антитерористички проверки и се... Прочитај повеќе...

Серија апсења на повеќе локации низ Македонија

На 06.02.2023 во 11.05 часот, полициски службеници од СВР Куманово ги лишиле од слобода З.А.(28) и С.М.(26), двајцата од Куманово. Тие се сомничат дека на 11.01.2023 одзеле повеќе предмети од приватен имот на улицата „Благоја Думановски“. Двајцата биле приведени во полициска станица и по целосно документирање на случајот против нив... Прочитај повеќе...

Уште двајца искасани од кучиња скитници

На 06.02.2023 во 15.30 часот во Полициската станица Карпош, М.Т.(30) од Скопје пријавила дека на ул.„Лондонска“ била касната од куче скитник. На 06.02.2023 во 12.30 часот во Полициската станица Гази Баба, Т.С.(57) од Скопје пријавил дека на ул.„Финска“ бил каснат од куче скитник. Прочитај повеќе...

Повторно големо поевтинување на горивата – ова се новите цени

Регулаторната комисија за енергетика и водни услуги на Република Северна Македонија донесе Одлука со која се врши намалување на малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 1,67% во однос на одлуката од 3.2.2023 година. Референтните цени на нафтените деривати на светскиот пазар во споредба со претходната пресметка бележат намалување во просек: кај бензините за […] The post Повторно големо поевтинување на горивата – ова се новите цени appeared first on BiznisPRO. Прочитај повеќе...

Лукаревска: Воведуваме „е-фактура“ во борбата против сивата економија

Во поглед на сивата економија имаме предизвици, што значи дека ќе имаме и нови проекти во оваа насока, рече директорката на УЈП Сања Лукаревска за време на годишната конференција „Година на нови можности“. -Еден од најголемите проект е „е-фактура“, што е ризик фактор кај најголемите даночни обврзинии. Тоа ќе значи намалување на фиктивните фактури и […] The post Лукаревска: Воведуваме „е-фактура“ во борбата против сивата економија appeared first on BiznisPRO. Прочитај повеќе...

Бежовска: Инфлацијата почна да се намалува, очекувам да биде едноцифрена

Инфлацијата не доведе до класичен ценовен шок, но таа резултираше со покачување на каматните стапки, рече гувернерката на Народната банка, Анита Бежовска. Таа посочи дека минатиов период на светско ниво се случил најсинхронизиран циклус на затегнување на монетарните политики. -Ние одговоривме преку стабилен девизен курс на домашната валута, рече Бежовска. Таа додаде дека клучни аспекти […] The post Бежовска: Инфлацијата почна да се намалува, очекувам да биде едноцифрена appeared first on BiznisPRO. Прочитај повеќе...

Бишев: Буџетот е стабилен, капиталната сила ги апсорбираше ризиците

Бакарството е циклична индустрија, вели владиниот советник Глигор Бишев за време на годишната конференција „Година на нови можности“. Тј кажа дека во добри периоди на економијата има и добри профити кај банките и тоа ја јакне капиталната сила, додека пак во лоши времиња се апсорбираат ризиците токму преку капиталната сила. -Од тој аспект македонската банкарска […] The post Бишев: Буџетот е стабилен, капиталната сила ги апсорбираше ризиците appeared first on BiznisPRO. Прочитај повеќе...

МТСП: Во тек е етапната исплата на јануарските пензии

Министерството за труд и социјална политика известува дека на 30.1.2023 година (понеделник) почнува етапната исплата на пензиите за јануари, кои продолжуваат да се исплатуваат предвремено. Подигнувањето на пензиите преку филијалите и експозитурите на банките за пензионерите што не користат картички ќе се реализира во четири групи, и тоа според висината на пензијата: – за пензии […] The post МТСП: Во тек е етапната исплата на јануарските пензии appeared first on BiznisPRO. Прочитај повеќе...

Еве што се случува во телото на жената за време на ПМС: Хормоните се главни виновници за се

Најголема улога во женското репродуктивно здравје имаат хормоните кои регулираат голем број процеси во организмот. Така, под влијание на хормоните може да се забележат одредени појави во телото на жената во текот на менструалниот циклус, како физички така и емоционално. Покрај тоа што главните симптоми на менструацијата се болни грчеви во стомакот, најверојатно жената ќе... Прочитај повеќе Чланак Еве што се случува во телото на жената за време на ПМС: Хормоните се главни виновници за се се појављује прво на Zena.mk. Прочитај повеќе...

СТАНЕТЕ КРАЛИЦА НА ФЛЕРТОТ, А ЕВЕ И КАКО – Седум трикови за заведување на кои мажите никогаш не можат да одолеат

Ако мислите дека физичкиот изглед е главниот фактор за успешно флертување, вие сте осудени на неуспех. Самодовербата и шармот се поважни од физичкиот изглед. Изгледот е, да не се лажеме, важен, но без шарм и уште неколку ситници е недоволен за успешно заведување. Секако, секој има своја тактика за заведување, но постојат одредени испробани трикови... Прочитај повеќе Чланак СТАНЕТЕ КРАЛИЦА НА ФЛЕРТОТ, А ЕВЕ И КАКО – Седум трикови за заведување на кои мажите никогаш не можат да одолеат се појављује прво на Zena.mk. Прочитај повеќе...

Не сте сигурни дали тој е вистинскиот? – Овие 5 прашања треба да си ги поставите по три месеци врска

Бидете искрени со себе бидејќи од тоа зависи иднината на вашата врска. Откако ќе поминат првичниот занес и огномет од емоции, секоја врска достигнува точка на прекршување. Тогаш е време да се преиспитате себеси и вашите чувства и да одлучите дали врската има иднина или не. Сосема е нормално дека во одредени ситуации нема да... Прочитај повеќе Чланак Не сте сигурни дали тој е вистинскиот? – Овие 5 прашања треба да си ги поставите по три месеци врска се појављује прво на Zena.mk. Прочитај повеќе...

ШОК истражување: Еве дали КАФЕТО ГИ НАМАЛУВА ГРАДИТЕ

Според истражувањето на експертите од Универзитетот Лунд во Шведска, три шолји кафе дневно и тоа како влијае на здравјето на жените. Беа анкетирани 300 жени и таа студија покажа дека три шолји кафе можат да ги намалат женските гради, а процентот на намалување би се зголемил со секоја консумирана доза. Тие рекоа дека постои јасна... Прочитај повеќе Чланак ШОК истражување: Еве дали КАФЕТО ГИ НАМАЛУВА ГРАДИТЕ се појављује прво на Zena.mk. Прочитај повеќе...

5 работи што треба да ги правите кога се чувствувате осамено: Започнете со пуштање музика

Осаменоста е вообичаено чувство, но има чекори што можете да ги преземете за да се чувствувате подобро. Слушањето музика, викањето пријатели, шетањето надвор и други активности може да го намалат ова непријатно чувство. Долгорочната осаменост може да ве исцрпи емоционално, правејќи го животот да изгледа потежок отколку што навистина е. Запомнете дека осаменоста не е... Прочитај повеќе Чланак 5 работи што треба да ги правите кога се чувствувате осамено: Започнете со пуштање музика се појављује прво на Zena.mk. Прочитај повеќе...

Generated by Feedzy