Одблиску со движењето на отпорот во привремено окупираните делови на Украина

Актите на отпор доаѓаат во многу облици и големини. Од жолто-сина лента врзана за дрво или украинското знаме подигнато на оддалечена планинска страна, до брза дојава за шифрирана апликација што започнува низа настани што кулминираат со уништување на воен брод, сè е подеднакво важно во борбата за ослободување на окупираните делови на Украина.

Колку и да е големо или мало, без разлика дали влијанието е воено или симболично, дејствијата на Украинците кои живеат на териториите окупирани од Русија во текот на речиси двегодишната војна од целосни размери помогнаа да се пренесе една едноставна порака дома: дека рускатаконтрола на делови од Украина е слаба и привремена.

Околу една петтина од Украина е окупирана од руски сили од јануари 2024 година, од кои повеќето се наоѓаат во пет региони – Херсон, Запорижја, Луганск и Донецка област, каде Москва одржа лажни референдуми за приклучување кон Русија во есента 2022 година – и Крим, кој Русија незаконски припоен уште во 2014 година.

Кијив Индепендент разговараше со три лица вклучени во координирање на операциите на отпорот на окупираните територии на Украина: претставници на добро познатите движења Жолта лента и Атеш, како и војник на украинските специјални сили специјализиран за одржување на лична мрежа на информатори во Донецката област.

Секој од нив има цели со различни методи: некои посимболични, некои посуптилни, а некои подеструктивни. Она што ги обединува сите нив, заедно со погонетите Украинци со кои соработуваат на окупираните територии, е непопустливата решеност да продолжат да се спротивставуваат на руската власт и покрај големиот личен ризик.

Во Украина и меѓу нејзините поддржувачи во странство, доаѓањето на 2024 година и приближувањето на двегодишнината од целосната војна агресија донесе со себе широко распространето чувство на вознемиреност. Највисоките функционери признаа дека нема да биде возможен брз пробив за повторно ослободување на големи количини на територија во догледна иднина, при што дискусијата наместо тоа ќе се префрли на одбрана од обновените руски напори да заземе повеќе украинска земја.

Но, според оние што им помагаат да се спротивстават, волјата на Украинците под окупација да бидат ослободени на никаков начин не избледе, а ниту нивните операции на отпор.

Мрежа од шепотења

Поминаа речиси 10 години откако регионалната престолнина Донецк за прв пат беше совладана од руските прокси сили. Иако сега, големиот индустриски град, кој се наоѓа во срцето на руското пропагандни претензии за земјиштето во регионот на Донбас, не е безбедно место за руските војници.

И покрај некои руски придобивки во областа, градот останува во опсегот на украинската артилерија, но поголемата закана не се топовите – тоа е локалното население. Работејќи преку контакт мрежи засновани на лична доверба, многу скромни жители на Донецк редовно пренесуваат информации за руските движења на украинската војска.

Една таква мрежа е координирана од Дмитро ( името на субјектот е променето за да се заштити идентитетот на неговите доушници, забелешка на уредникот), родум од Лиман во северниот дел на Донецката област, кој служел во силите за специјални операции на Украина од првите месеци на целосната инвазија. Кога ќе му се даде можност, контактите на Дмитро во Донецк и околните населени места го информираат за локацијата или движењето на руските трупи и тешката опрема, кои тој брзо ги предава на украинската артилерија и ракетните единици со прецизно наведување за да извршат напад.

Неговите доушници доаѓаат од различно потекло, честопати тешко одговараат на калапот на просечен патриотски Украинец.

„Имаме секакви луѓе, дури и луѓе кои никогаш не биле на територија под контрола на Украина (од 2014 година), луѓе кои некогаш гласале за (проруската) Партија на регионите или луѓе кои не прочитале ништо на украински уште од нивниот училишен учебник во 1980-тите“, изјави тој за Кијив Индипендент.

„Не е важно, тие се нашите очи сега“.

Дмитро е еден од неколкуте такви членови на службата специјализирани за ваков вид на работа, секој со свои посебни индивидуални контакти. За безбедносни цели, комуникацијата се врши само вертикално, бидејќи врските меѓу информаторите на теренот може да го зголемат ризикот сите да бидат фатени одеднаш.

„Луѓето често ги замислуваат партизанските движења како нешто од филмовите од Втората светска војна, но таму (во Донецк) нема ништо такво, бидејќи ако фатат една личност, тогаш сите се компромитирани“, рече тој.

Првиот судир на Дмитро со руската агресија се случи на самиот почеток; тој само што ја одбрани својата дисертација по историја на универзитет во Донецк кога руските полномошници го зазедоа градот под маската на локален сепаратистички бунт во пролетта 2014 година. Откако се бореше во доброволечка бригада во текот на првата година од војната во Донбас, тој се врати на цивилниот живот на територијата контролирана од Украина, но не ги прекина врските со оние кои беа заглавени под окупација во неговиот поранешен дом.

„Одржав контакт со окупацијата сите овие осум години, цело време се обидував да добијам информации од таму“, рече тој. „Имаше период кога нашите луѓе што живееја таму креваа знамиња, сликаа проукраински графити и јас пишував за тоа на моите социјални мрежи одвреме-навреме“.

„Сакав да се спротивставам на популарниот наратив во Украина дека на овие (окупирани) места не остана никој од нашите луѓе, па да покажам дека всушност ги има многу и дека се спротивставуваат колку што можат.

Според Дмитро, неодамнешните украински неуспеси и избледените надежи за брзо ослободување не ја менуваат основната мисија на неговите доушници во нивните очи.

„Филозофски кажано, во ситуации како оваа луѓето секогаш се прашуваат: „Кој сум јас? рече тој. „За овие луѓе, повеќе од девет години одговорот беше многу јасен: тие се Украинци“.

„Вистински Украинец тогаш си го поставува следното прашање: што можам да направам за победа? Еден Украинец ја полни чаурата, а друг дава информации што одлучуваат каде ќе лета“.

Ширење оган

Во текот на 2023 година, додека линијата на фронтот во Украина се движеше сè помалку во која било насока, вниманието се префрли на Крим, каде што серијата украински удари од долг дострел ја изложија ранливоста на некогаш безбедното владеење на Русија во регионот на Црното Море.

Најдраматичниот од нив се случи во септември, кога руски десантен брод и подморница беа уништени на нивните пристаништа во окупираниот Севастопол; срамен удар што треба да се добие од земја без правилно функционална морнарица.

Само 10 дена подоцна, седиштето на познатата руска Црноморска флота во Севастопол беше уништено од украински ракети од типот „сторм шедоу“ за време на состанокот на високата команда, при што наводно загинале 34 офицери.

Додека ракетите беа лансирани од Украина, нападите се тврдеше дека се координирани од Атеш, мистериозна украинска организација на отпорот која тргна од нула за да изгради страшно присуство не само во окупираните делови на Украина, туку и во самата Русија.

„Ние им пруживме голема помош при извидување директно од земја“, рече координатор на Атеш, кој зборуваше по знакот „Судак“ за ударите во Севастопол во ексклузивни коментари за Кијив Индипендент.

„Имаме луѓе и внатре во седиштето на Црноморската флота и надвор во форма на многу обични граѓани на Севастопол.“

Основано во септември 2022 година, движењето, именувано по кримскиот татарски збор за оган, сега може да се пофали со 1.800 членови, од кои 500 се редовно активен во своите операции, рече Судак.

Сега, групата се вклучува во многу активности на отпорот, од вид на собирање разузнавачки информации слично на она што го спроведуваат информаторите на Дмитро, до информативни кампањи, до разни акти на директна партизанска акција.

Имено, голем дел од работата на Атеш се обидува директно да ги ангажира самите Руси, и воени и цивилни, со активни операции во градовите длабоко во Руската Федерација.

„Жителите на руските градови го гледаат физичкото присуство на Атеш“, рече Судак. „Многу Руси се уморни од режимот на Путин и криминалната војна против Украина и активно бараат соработка“.

„Успеваме да регрутираме луѓе во (руските) градски администрации“, рече Судак. „Покрај тоа, ја привлекуваме (руската) војска да соработува со нас. Овие би можеле да бидат мобилизирани војници, договорни војници или регрути“.

Во февруари минатата година, групата тврдеше дека привлекла над 4.000 руски војници во своето „Училиште АТЕШ“, платформа со видеа кои покажуваат како да се саботираат и оневозможат сопствените оклопни возила.

Според Судак, кој и самиот е родум од Крим кој избрал да остане по анексијата, информативната мрежа на Атеш се протега до највисоките чинови на локалниот руски воен систем.

„Воениот офицер ни пренесуваше различни информации; за движењата на командата, лични информации за други воени офицери и за општите активности на командата за кои знае тој.

„Во Крим, каде што сме многу активни, зголемен е бројот на работните сили на ФСБ (Руската Федерална служба за безбедност) кои се занимаваат исклучиво со проукраинското подземје“, рече тој. „Добивме голем број извештаи дека градските администрации ги подучуваат вработените во училиштата, болниците и другите државни претпријатија за неприфатливоста да се работи со Атеш“.

Иако кулминацијата на јужната контраофанзива ги остава украинските сили уште далеку од приближување до Крим или ослободување на остатокот од окупираните територии, Судак е уверен во успешни операции во годината што следи.

„Ние растеме неуморно и нашите способности растат заедно со тоа“, рече тој. „Ние сме полни со енергија за активна работа во новата година, имаме планови и желба да работиме уште поактивно за ослободување на Украина“.

„Нашиот народ не се сомнева во победата; нема друга опција“.

Не се заборава

Дури и кога активниот отпор не вклучува уништување на воени цели со висока вредност, дури и најмалите гестови можат да бидат влијателни кога се изведуваат во голем број.

За Иван, ко-основач и координатор на движењето за граѓански отпор „Жолта лента“, ова беше веќе јасно во првите недели од целосната инвазија, кога тој и неговите колеги беа фатени во Херсон окупиран од Русија.

Во решителен пркос на руското заземање на нивниот град, жителите на Херсон масовно протестираа на улиците, но демонстрациите набрзо беа задушени со апсења, солзавец и пукање од руските сили.

„Имав многу пријатели од областите Донецк и Луханск кои велеа дека по окупацијата во 2014 година, мислите за Украина полека исчезнаа кај многу луѓе“, рече Иван, чиј целосен идентитет не се открива поради безбедносни причини, за Кијиев Индипендент. „Не го сакавме истото за Херсон“.

Првичната идеја за Жолта лента беше едноставна: да се направат актите на отпор што е можно поедноставни, безбедни и достапни за обичните граѓани.

Фотографиите од жолти ленти врзани низ целиот Херсон брзо го привлекоа националното внимание и за кратко време, ко-основачите сфатија дека создале работен модел што треба да го следи цела окупирана Украина.

„Сè започна со нас двајца“, рече Иван, „и кога видовме дека стотици луѓе почнаа да се приклучуваат (заедниците на жолтата лента на Телеграма) од различни региони, знаевме дека не можеме да го направиме тоа сами“.

Херсон на крајот беше ослободен од украинската војска во ноември 2022 година, но активностите на групата во остатокот од окупираните територии само дополнително се зголемија.

Досега, движењето има 12 координатори во поголемите окупирани градови и заедница од над 12.000 активни корисници на неговиот чет-бот на Телеграм, каде Жолтата лента споделува совети за ненасилен отпор, сајбер-безбедност и правни прашања. Лансиран во пролетта минатата година, посебниот чет-бот, исто така, им овозможува на жителите да поставуваат докази и сведоштва за руските воени злосторства. Со брзиот раст на Жолтата лента дојде нова одговорност и нова опасност, и за инволвираните поединци и за движењето, како руска внатрешна безбедност службите ги засилија контрамерките како одговор.

„Најголемата закана сега е што и ФСБ и Министерството за внатрешни работи, често во конкуренција едни со други, навистина почнаа да ловат луѓе“, рече Иван. „Тие почнаа да уапсат сè повеќе луѓе, некои под обвинение за „тероризам“, некои за „екстремизам“ и некои за „дискрредитација на армијата“.

„Тие ве апсат не затоа што припаѓате на некаква група на отпор, туку едноставно затоа што сте Украинец, затоа што некој рече дека сте подигнале украинско знаме некаде дури и кога не сте го направиле тоа, и поради тоа ве држат и тепаат три месеци. некаде во подрум“.

Благодарение на неговата едноставност и привлечниот визуелен јазик, движењето Жолта лента води своја војна – посимболична, но не помалку важна од артилериски и ракетни напади – на три клучни фронта.

Прво, во главите на самите учесници:

„Овие луѓе се борат со окупација, знаат дека порано или подоцна ќе бидат ослободени, ако се покаже дека е подоцна, психички се подготвени за тоа, но инаку не се менува. било што друго“, рече Иван. „Но, оваа симболика е клучна за да ги потсети дека се на овој пат; патот кон ослободувањето, до Украина.“

Според Иван, најактивната база на следбениците на Жолтата лента е, неверојатно, на Крим, и покрај тоа што веќе живее речиси 10 години под непрекината руска окупација.

„Имаме луѓе на возраст од 18 години, кои имаа девет години кога нивните домови беа окупирани“, се сеќава тој.

„Како го научија украинскиот јазик? Не знам, но совршено го користат. Некои од нив велат дека нивните родители се проруски настроени, но сепак сакаат да направат се што можат за Украина да се врати“.

Ова присуство, рече Иван, е исто така клучно за потсетување на општеството на територијата контролирана од Украина дека нивниот народ чека и дека не треба да биде напуштен со хипотетички иден мировен договор.

„На Денот на украинското знаме, на пример, претседателската канцеларија објави фотографија од тоа како го подигнавме знамето на планината Боико (на Крим)“, рече тој, а инволвираните беа шокирани кога ја видоа поддршката и признанието.

Жолтата лента, на која и беше доделено посебно признание во рамките на доделувањето на наградата за човекови права, Сахаров, на украинскиот народ минатата година, помогна да се засили гласот на Украинците под окупација сè до светската сцена.

„Ние им покажуваме, погледнете, европските политичари го гледаат ова, а сега се донесува нов пакет санкции… тие можат да го почувствуваат директниот ефект од она што го прават“, рече Иван.

„Ова го потсетува нашиот народ под окупација дека не се заборавени или напуштени, што е токму наративот што Русија се обидува да им го наметне“.

Подготви: Драган Мишев

Извор: Civilmedia.mk

Топ вести – powered by Centar.mk

  • Centar.mk
  • Vestiplus.mk
  • Biznispro.com
  • Zena.mk
Детали за земјотресот кој вечерва е почуствуван во Македонија

Телеметриската сеизмолошка мрежа на Република Северна Македонија, на сеизмолошките станици инсталирани ширум нашата територија, одржувани од Сеизмолошката опсерваторија при Природно-математичкиот факултет во Скопје, вечерва 27.02.2024 година во 23 часот и 37 минути регистрираше земјотрес чиј епицентар се наоѓа 127 km југозападно од Скопје, во соседна Република Албанија, со Рихтерова локална Прочитај повеќе...

Земјотрес почуствуван вечерва во Македонија

Нешто пред 23 часот и 40 минути земјотресо со јачина од 3,2 степени според рихтер е почуствуван во западниот дел на Македонија. Земјотресот бил со епицентар во Елбасан, Албанија. Прочитај повеќе...

НЕ МОЖАТ ДА ГИ ПОДНЕСАТ: Змиите нема да ви се приближат на дворот ако имате 3 растенија во него

Змиите често се непожелни гости на нашите имоти. Уредувањето на самиот терен, односно живеалиштето е релативно едноставен начин да ја намалите можноста за населување во вашата градина. Повеќето змии избираат ладни, влажни и темни живеалишта, како што се купишта дрва, даски или густа четка или висока трева. Имено, глувците и Прочитај повеќе...

Цената на оваа намирница вртоглаво расте

Цената на маслиновото масло во Европската унија се зголеми за 50 отсто во јануари во однос на истиот месец лани, објави денеска Евростат на својата веб-страница. Маслиновото масло во Европската унија нагло порасна во втората половина на 2023 година, а цените во август 2023 година беа за 37 отсто повисоки Прочитај повеќе...

Се буди вулканот Попокатепетл, жителите на Мексико Сити предупредени да носат маски

Интензивната активност на вулканот Попокатепетл, во централно Мексико, ја загрижува мексиканската влада, а локалните власти издадоа предупредување. Издадено е предупредување поради континуираното исфрлање на пепел и водена пареа од кратерот и на жителите на Мексико Сити им е препорачано да носат маски. Препораката е да се остане дома и да Прочитај повеќе...

Детали за земјотресот кој вечерва е почуствуван во Македонија

Телеметриската сеизмолошка мрежа на Република Северна Македонија, на сеизмолошките станици инсталирани ширум нашата територија, одржувани од Сеизмолошката опсерваторија при Природно-математичкиот факултет во Скопје, вечерва 27.02.2024 година во 23 часот и 37 минути регистрираше земјотрес чиј епицентар се наоѓа 127 km југозападно од Скопје, во соседна Република Албанија, со Рихтерова локална магнитуда ML3.2. Според досегашните податоци […] Прочитај повеќе...

Земјотрес почуствуван во Македонија: Еве со колкава јачина и каде беше епицентарот

Нешто пред 23 часот и 37 минути земјотресо со јачина од 3,2 степени според рихтер е почуствуван во западниот дел на Македонија. Земјотресот бил со епицентар во Елбасан, Албанија. Прочитај повеќе...

Пари ќе “паѓаат од небо”: Најдобриот руски астролог вели дека овие два знака во март ќе пливаат ВО ПАРИ

Познатиот руски астролог Павел Глоба тврди дека двата знака од Зодијакот во март ќе имаат повеќе среќа од сите други кога се во прашање финансиите и парите. Имено, тој истакнува дека материјалниот аспект од нивниот живот ќе биде многу нагласен, а во позитивна смисла, во текот на првиот пролетен месец и дека може да очекуваат […] Прочитај повеќе...

Генијален трик за одбивање стршлени и оси: Нема да ги видите оваа сезона ако направите една работа

Иако температурите во моментов не се високи, многу брзо ќе се појават проблеми со инсектите. Ова е генијален трик за одбивање стршлени. Ти треба: 2 лимони 2 лимети неколку гранчиња рузмарин 8 до 10 капки есенцијално масло од еукалиптус малку вода лебдечка свеќа Подготовка Во мала чаша ставете вода, лимон, лимета и рузмарин. Додадете еукалиптус […] Прочитај повеќе...

ОГАН ВО КРЕВЕТ: Топ 10 работи кои откриваат голем љубовник

Можеби мислите дека ви е жешко во кревет, но можеби не ви оди баш најдобро. Што го прави добар љубовник? 10 карактеристики на личност која може самоуверено да каже дека е добра во кревет. Доколку се пронајдете во овие 10 работи, немате причина за грижа, пишува Крстарица. 1. Сакате да учите нови работи 2. Разигран […] Прочитај повеќе...

Хрватска повлекува популарно чоколадо

Како мерка на претпазливост, компанијата „Mondelēz International“ го повлекува својот производ Milka Oreo Bar (37g) од хрватскиот пазар поради можно присуство на мало парче пластика. Како што се наведува понатаму, ниту еден друг производ на споменатата компанија, ниту некој друг производ од палетата на брендовите Милка и ОРЕО, не бил... Извор: BiznisPRO.com Прочитај повеќе...

Дали треба да побрзате во менувачница? – Курсна листа за 28.02.2024

Курсна листа на Народната банка на Република Северна Македонија формирана на 27.02.2024 која се применува од 00:00 часот на 28.02.2024 година до почетокот на важење на новата Курсна листа Извор: BiznisPRO.com Прочитај повеќе...

Биткоинот достигна највисоко ниво во последните две години: Неверојатен пораст на пазарот на криптовалути

Биткоинот, најголемата светска криптовалута по пазарна капитализација, денеска достигна највисоко ниво во последните две години од 56.000 долари, подигајќи го поширокиот крипто пазар. Цената на биткоинот порасна за повеќе од 10 отсто за два дена, според податоците на CoinMarketCap, откако фирмата за крипто инвестиции и софтвер MicroStrategy објави дека во... Извор: BiznisPRO.com Прочитај повеќе...

Куќите ќе поскапат на глобално ниво

Распространетиот пад на глобалните цени на куќите што ги погоди развиените економии во голема мера се ублажува, според анализата на податоците на ОЕЦД, што ги поттикна економистите да предвидат дека најдлабокиот пад на станбените објекти во последните 10 години достигнал точка на превртување. Во 37 индустриски развиени земји на ОЕЦД,... Извор: BiznisPRO.com Прочитај повеќе...

Контејнерите се трипати поскапи поради Хутите

Британските фирми рекоа дека се соочуваат со повисоки трошоци за испорака и одложувања до четири недели поради нападите на Хутите врз транспортните бродови во Црвеното Море. Повеќе од една третина од компаниите анкетирани од Британските стопански комори (BCC) изјавија дека се погодени од споменатиот развој, а таа бројка се зголеми... Извор: BiznisPRO.com Прочитај повеќе...

Подгответе се: Доаѓаат пари за ЧЕТИРИ ХОРОСКОПСКИ ЗНАЦИ во декември! Дали сте еден од нив?

Бик (20 април – 20 мај): Поединците Бикови често се поврзуваат со финансиска стабилност и практичност. Вашиот фокус и одлучност може да доведат до поволни финансиски резултати или можности за зголемен приход. Јарец (22 декември – 19 јануари): Јарците се познати по силната работна етика и амбициозност. Во декември, вашата напорна работа и стратешки пристап... Прочитај повеќе Извор Zena.mk. Прочитај повеќе...

ИЗБЕГНЕТЕ ЛОША СРЕЌА: Откриено потеклото на традицијата на бакнување на полноќ на новогодишната ноќ

Иако точното потекло на прославувањето на вториот почеток на новата година е непознато, обичајот често се следи на два зимски фестивали: Сатурналија во антички Рим и Хогманај, викиншка традиција која сè уште се слави на Нова година во Шкотска. Сатурналија се одржуваше секоја година за време на зимската краткоденица, а бидејќи беше најголемата забава во... Прочитај повеќе Извор Zena.mk. Прочитај повеќе...

Задолжително на лекар – 6 знаци на недостаток на железо

Ниското ниво на железо е најчестото и најраспространето нарушување во исхраната во светот, особено во западните земји, соопшти Светската здравствена организација. Тие веруваат дека дури две милијарди луѓе, што е над 30 отсто од светската популација, страдаат од одреден степен на недостаток на железо, што е особено честа појава кај жените. Ова се најчестите знаци:... Прочитај повеќе Извор Zena.mk. Прочитај повеќе...

Ова се сите придобивки од кефирот: од протеини до пробиотици

Кефирот е култивиран, ферментиран пијалок кој потсетува на јогурт. Одредени извори наведуваат дека овој пијалок е стар повеќе од 1000 години и потекнува од Кавказ. Наводно, локалните мештани, познати по своето здравје и долговечност, случајно го откриле додека носеле свежо млеко во нивните кожени чанти. Некогаш малку познат надвор од Кавказ, денес кефирот е особено... Прочитај повеќе Извор Zena.mk. Прочитај повеќе...

Домашна купка за испукани пети, поефикасна од крема – Потребни се само 2 состојки

Испуканите пети се проблем со кој многумина од нас се соочуваат секојдневно. Отстранетиот калузен епидермис се враќа како бумеранг, а нашите стапала постојано не изгледаат како што би сакале. Оваа купка за потпетици со домашни состојки може да ви помогне да ги трансформирате стапалата пред да влезете во пролетни чевли. Што ви е потребно за... Прочитај повеќе Извор Zena.mk. Прочитај повеќе...