Постојаната обвинувачка реторика е сигурно пропаѓање на општеството: Како се јадеме самите себеси?

Постојаната обвинувачка реторика е сигурно пропаѓање на општеството: Како се јадеме самите себеси?

ВОЈО МАНЕВСКИ
Специјално за ЦИВИЛ МЕДИА

Познатиот актер Диклиќ пред една недела напиша дека веќе нема да чита и зборува за тоа кој колку крадел, кој што расипал и сличните политички и веќе сеопшти обвинувања. Сакам ова што ми преостана од животот да го одживеам со обични човечки теми.

Овој негов заклучок дека има теми кои се човечки и во нив не спаѓаат постојаните обвинувања ми е некако слика и на мојава заедница и тоа од најситната клетка, па до врвот на хиерархијата. Навикнавме да се браниме од состојбите со избегнување на сопствената одговорност и за сѐ ни се виновни другите. Заборавивме дека кога се покажува со прст на некого, трите други прста се свртени кон нас а тие покажуваат трипати повеќе од она што го посочуваме кај другиот. Такво општество не може долго да опстане и ќе скапе во сопствените темнини и омрази.

А можеби и природен е овој механизам за преживување ако само се потсетиме низ каква кампања и борба меѓу политичките партии преживеавме до сега. Ако воопшто и преживеавме како нормални личности и граѓани. Таквиот начин на водење на политичка борба е константен сите овие години, но сега како да го достигна својот врв. Како ли ќе биде за време на кампањата уште сега ме фаќа страв. Социолозите пишуваат книги кои ретко кој ги чита, а јас лаички заклучувам – како што велат малешевците „Това бачило такво сирење дава“!

Пред четири децении во релаксирана атмосфера имав привилегија да слушнам што за кадровската политика од социолошки аспект размислуваше д-р Стипе Шувар:

„Се плашам дека товарот на големите предизвици кои стојат пред партијата и државата не можат да го понесат кадрите од новиот бран. Тие се партиски бирократи што немаат идеолошки ориентир и имаат единствена цел – да спроведуваат власт. Ќе ги искористат сите средства за својата цел, а се плашам дека резултатот ќе биде распад на партијата и државата. Како нови кадри и во духот на новите прагми тие ќе се вградат во сите пори на општеството“. Ја палеше својата лула неколку пати и до ден денес ми остана сеќавањето дека нѐ гледаше со доза на сожалување за она што нѐ чека како иднина. Дали бил во право оставам да заклучат сите што денес прават некаква анализа за нашите сегашни состојби.

Ајде малку за последиците од ваквата негативистичка атмосфера во економско социјалната сфера. Ако секоја вечер слушаме за огромна корупција, криминал и нефункционирање на институциите, како сакаме да имаме мали камати и сериозни инвестиции? Кој инвеститор би инвестирал во држава каде не може да ја заштити својата инвестиција? Може да вложуваат само оние што до капитал дошле низ сивите економски и финансиски зони. Тие се опасност и за веќе етаблираната банковно економска олигархија. Како во вистината за англиските барони кои својот статус го должат на разните криминални дејности низ светот – не ме прашувај за првиот милион, а за секоја фунта потоа ќе ти дадам одговор.

Кога свеж капитал од сивата зона ќе влезе низ финансиските токови, банките се бранат со кредитирање на најсигурни пласмани. Ретко ризикуваат да вложуваат во капитални инвестиции затоа што оправдано се плашат од неефикасната држава и роковите за завршување на ваквите проекти. Брзината на оплодување на финансискиот капитал е модус вивенди за опстојување на банките. Затоа ја користат својата моќ и влијание врз државните органи за свои сигурни пласмани.

Државата својата неефикасност и зависноста од клиентелистичките партии ја лечи со издавање на разни хартии од вредност на домашниот пазар. Расположливи средства имаат само банките, бидејќи и не им се вложени во реалната економија, па ѝ позајмуваат пари на државата. Овде ризик нема, а циклично се зголемува и политичката моќ на финансискиот сектор. Државата е како должник кој зема кредит за да го врати претходниот долг. Круг од кој се излегува само со зголемување на приходите на државата и тоа само од поголем економски раст. Ако на ова се додаде и постојаната потреба од странски кредити, резултатот се гледа во структурата на националниот буџет и трговскиот дефицит кој во суштина е нов долг.

Она што неколку години се анализира се високите цени на становите, посебно во Скопје. Кога ги погледне човек цените во Скопје, а и поголемите градови во Македонија си го поставува прашањето – кој има пари да купува толку скапи станови и зошто ги купува?

Економската логика вели дека граѓаните имаат вишок на средства кои немаат каде да ги вложат, па најсигурно им е да купуваат станови. Становите досега не изгубиле на вредност, па дури и константно се зголемува. Процесот на замирање на провинцијата и претворање на Македонија во еден мегаполис не е случајна и е резултат на потребата од профитабилни пласмани на банките и стимулирање на таквите политики преку влијание врз носителите на политичката моќ. Последиците можат да бидат од разни карактери и на долг рок секако неповолни. Пред сѐ економски, па еколошки и дури безбедносно функционални.

Тешко ни е да се навикнеме на безмилосноста на капиталистичката економија која има само еден фетиш и еден бог – поголем профит. Банките не сакаат ризични пласмани зошто неефикасната држава може да ги доведе до намалување на ликвидноста кога должниците нема да можат да ги отплатуваат ануитетите и се започнува компликувана и долга судска постапка.

Стечајната постапка често значи и дополнително девастирање на недвижностите кое се хипотека за земените кредити. На крај банките некако намируваат поголем дел од долгот, ама економската активност на субјектот во најголем дел престанува. Оваа е дијагнозата за состојбите во економијата. Ако должникот предложи преструктуирање на производството и програм на санација, банките ретко тоа го прифаќаат, затоа што општата несигурност и постојаното препукување меѓу партиите и црнење на политичкиот противник и институциите на системот не им влева сигурност во исплатливоста на санацијата. Анализите им велат дека тешко се наоѓа образована работна сила која ќе ја подигне рентабилноста на компанијата, па дури и да се осовремени технолошкиот процес.

Психолошкиот ефект врз јавноста за компанијата која пропаѓа, дополнително ја зголемува претпазливоста на банките. Ефектот го чувствуваат граѓаните секојдневно. Потребата од некаква сигурност за иднината така се зголемува. Граѓаните бараат излез и затоа последните десеттина години го бараат во купување на станови како некаква сигурност за непредвидливата иднина.

Видете ја статистиката за бројот на станови и нивното користење како дом за семејството на сопственикот. Во илјадници станови не живеат сопствениците. Така се поставува сцената за големи профити на банките. Тие ги кредитираат компаниите кои се занимаваат со изградба на станови. За да инвестираат ги упатуваат клиентите кон банките. Граѓаните кои имаат сопствени средства купуваат станови по цени кои се далеку од цената на чинењето на нивната изградба и веднаш ја подобруваат ликвидноста на компанијата и нејзината оперативна моќ. Најголем дел од купувачите земаат кредит од банките за да купат стан, а најчесто гаранцијата за таков кредит е токму тој стан, плус обезбедување со жиранти или имот на кредитобарателот. За тој кредит банката зема камата. Познавачите велат дека профитот кај инвеститорот е над 30%. Најголем дел поради високите цени, а банката има камати од кредитот кој е голем токму поради високите цени. Чисто и јасно, нели? За тоа колку е профитот на банките пресметајте според каматата за станбените кредити и големината на долгот споредено со основниот кредит. Овој тренд го помага и самата држава зависна од даночните обврзници и комуналните давачки за локалните самоуправи.

Заклучокот е логичен. На ризикот од пазарните законитости се купувачите на станови кои се надеваат дека цените ќе растат зошто потребата за станови се зголемува. Обичен домашен есап вели дека ако ратата за кредит е 300 евра, а станот може да се издаде за можеби и поголем износ, кредитот се отплаќа од киријата, а станот си останува сопственост на издавачот на станот. Е сега кваката е во должината на кредитот за станот кој често е над 15 години. Ако побарувачката за станови се намали и нема кому да му се издава станот, ратата ќе падне на сопственикот на станот. Ако стане инсолвентен почнува немилосрдна хипотекарна постапка и брз пад на цената на становите. Кризата во цените на недвижностите повлекува цела низа на финансиски кризи кои можат да донесат сеопшта криза. А тогаш државата со низа фискални, па дури монетарни мерки ќе мора да ја спасува државата. Сѐ тоа ќе ја зголеми инфлацијата и надворешниот долг. Засега за тоа ретко се размислува, а тоа е резултат на нашето поимање на живеењето. Денес за денес, бидејќи не знаеме што ни носи иднината.

Инвеститорите во градежништвото засега процесите во изградба и продажба на становите ги стимулираат затоа што се работи за голем профит и го зголемуваат притисокот врз државните органи кои донесуваат генерални и детални урбанистички планови. За да се донесе ДУП е потребно гласање во Советите на локалните самоуправи. Советниците се поставени од политичките партии, поточно од нивните раководства. И кому треба да му се обратат инвеститорите? На партиските раководства.

А кој преку секојдневни црнила ја црни состојбата во општеството и државата како апарат?

Сами донесете заклучок, мои почитувани читатели како овој круг доведува до високи цени на становите. Јас само ги редам фактите. Ова не е нешто што ние го измисливме како појава. Профитот го донесува глава со три лица. Едното е политичките елити, другото е пропагандата и третото се банките и за нив врзаните економски субјекти, или по обратен редослед ако сакате. Како свето тројство кое го управува општеството и нашите животи. Кој дел од општественото тело сме ние, почитувани мои сограѓани?

Размислете до изборите зошто и тоа тело може во еден момент да потклекне, да залегне и да замириса на општествен измет. Маски ни со вграден јаглерод овде не помагаат, мириса на распад.

Специјално за ЦИВИЛ МЕДИА. Текстот е личен став на Авторот.

Извор: Civilmedia.mk

 

Топ вести – powered by Centar.mk

  • Centar.mk
  • Vestiplus.mk
  • Biznispro.com
  • Zena.mk
Дожд и ветер во најава – Метеоцентар со детална прогноза за следните неколку дена

За време на викендов ќе има зголемена облачност со локален слаб дожд и ќе дува умерен до засилен ветер од јужен правец (над 60 km/h), особено утре. Потоа во следните денови ќе преовладува променливо облачно и релативно топло време со умерен јужен ветер. Прогноза за 25.02.2024 Минимална температура: 4°C до Прочитај повеќе...

Дневен хороскоп за 24 февруари 2024

Овен (21 март – 19 април): Денес, Овен, вашата енергија е висока и подготвени сте да се справите со секој предизвик што ќе ви се појави! Прифатете го вашиот авантуристички дух и побарајте нови искуства. Верувајте им на вашите инстинкти и преземете храбра акција кон вашите цели. Вашиот ентузијазам е Прочитај повеќе...

Центарот за одржлив развој „Алка“ спроведува едукативна кампања во рамки на проектот „Зелен раст за одржлив развој“

Центарот за одржлив развој „Алка“ со цел зголемување на свеста на населението за потребата од правилно одлагање и рециклирање на отпадот, како еден од најважните сегменти за зачувување на животната средина, во рамки на проектот „Зелен раст за одржлив развој“, спроведува едукативна кампања. Препознавајќи ја потребата за едукација уште од Прочитај повеќе...

Ковачевски: Најдовме уставно издржано решение со кое нема да пораснат платите на функционерите

Претседателот на СДСМ Димитар Ковачевски денеска изјави дека е најдено уставно издржано решение со кое нема да пораснат платите на функционерите. „Пратеничката група на СДСМ ќе поднесе измена на сите закони со кои се регулираат платите на сите функционери“, потенцираше Ковачевски. Тој појасни дека со ова решение постоечките коефициенти ќе Прочитај повеќе...

Почна постапката за собирање потписи за листи на кандидат за Претседател на државата

Денеска, започна постапката за собирање на потписи за листи на кандидат за Претседател на Република Северна Македонија. Како што соопшти Државната изборна комисија, потписите на избирачите во постапката на кандидирање се собираат во подрачните одделенија и канцеларии на ДИК низ целата територија на Република Северна Македонија. Работното време на подрачните Прочитај повеќе...

Центарот за одржлив развој „Алка“ спроведува едукативна кампања во рамки на проектот „Зелен раст за одржлив развој“

Центарот за одржлив развој „Алка“ со цел зголемување на свеста на населението за потребата од правилно одлагање и рециклирање на отпадот, како еден од најважните сегменти за зачувување на животната средина, во рамки на проектот „Зелен раст за одржлив развој“, спроведува едукативна кампања. Препознавајќи ја потребата за едукација уште од најрана возраст, како и за […] Прочитај повеќе...

Ковачевски: Најдовме уставно издржано решение со кое нема да пораснат платите на функционерите

Претседателот на СДСМ Димитар Ковачевски денеска изјави дека е најдено уставно издржано решение со кое нема да пораснат платите на функционерите. „Пратеничката група на СДСМ ќе поднесе измена на сите закони со кои се регулираат платите на сите функционери“, потенцираше Ковачевски. Тој појасни дека со ова решение постоечките коефициенти ќе бидат намалени со што платите […] Прочитај повеќе...

Наместо аматерски скечеви, пратениците на ДПМНЕ да ги вратат дипломатските пасоши, велат од СДСМ

Додека ДПМНЕ сее лаги и ги манипулира граѓаните, нивните пратеници со дипломатски пасош со новото уставно име им се посмеваат на граѓаните, велат од СДСМ. „Токму оние што прават шоу по границите, како пратеникот Миле Лефков од ДПМНЕ имаат дипломатски пасош со новото уставно име, изваден пред нешто повеќе од еден месец. Антонијо Милошоски исто […] Прочитај повеќе...

Тренчевска: Горда сум што броиме само позитивни промени

Дополнителната заменичка министерка за труд и социјална политика, Јованка Тренчевска денеска се вклучи на теренски активности на територијата на Општина Тетово. Тренчевска го посети Дневниот центар за лица со ментална и телесна попреченост, канцелариите на „Имаго Плус“ кои ја испорачуваат услугата индивидуален третман за лица со попреченост и двајца корисници на услугата помош и нега […] Прочитај повеќе...

Ковачевски: Нема да пораснат платите на функционерите, пратениците на СДСМ ќе поднесат законски измени за намалување на коефициентите

„Сакам да посочам дека најдовме и уставно издржано решение со кое нема да пораснат и платите на функционерите со новото ниво на просечната плата. Пратеничката група на СДСМ ќе поднесе измена на сите закони со кои се регулираат платите на сите функционери, со ова решение постоечките коефициенти ќе бидат намалени со што платите на сите […] Прочитај повеќе...

ПАДНА ОДЛУКА ВО РКЕ: Поевтинува дизелот, еве за колку

Дизелот поевтинува за 2 денари и сега ќе чини 78,5 денари за литар. Другите цени на горивата остануваат исти и се продаваат по овие цени: ЕУРОСУПЕР БС – 95 83 ден/л ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V) 78.5 ден/л ЕУРОСУПЕР БС – 98 85.5 ден/л Извор: BiznisPRO.com Прочитај повеќе...

Како да го изберете Вашиот идеален протеински бар?

Протеинот игра витална улога во нашето целокупно здравје, од обновување на мускулите и одржување на ситост до зајакнување на имунитет, па дури и  подобрување на расположението. Одличен и вкусен начин да обезбедите доволно протеини во текот на денот е да изберете протеински бар за ужина или како замена за оброк.... Извор: BiznisPRO.com Прочитај повеќе...

ИСОС препорача усогласување на цените на услугите и платите на сметководителите со инфлацијата и растот на останатите плати

Разгледувајќи ги барањата од членовите и тековните економски движења во земјата и во секторот, управниот одбор на Институтот на сметководители и овластени сметководители (ИСОС) донесе одлука да им препорача на сметководствените друштва и самостојните сметководители да ги усогласат цените на услугите што ги даваат кон правните лица, како и на... Извор: BiznisPRO.com Прочитај повеќе...

Ангеловска-Бежоска: Инфлациските трендови во регионот и во земјата се позитивни, но потребна е претпазливост

Инфлациските трендови се позитивни. Инфлацијата во регионот на Централна и Источна Европа, како и во земјава, се намали на едноцифрени стапки, како резултат на водењето затегната монетарна политика од страна на централните банки и стабилизирање на светските цени на примарните производи. Исто така, инфлациските очекувања и натаму се релативно закотвени,... Извор: BiznisPRO.com Прочитај повеќе...

ЕЦБ во минус за прв пат по 20 години

Европската централна банка ја забележа својата прва годишна загуба по 20 години во 2023 година, бидејќи за минатата година пријави загуба од 1,3 милијарди евра. Банката забележа значителен трошок од камати на клучните обврски, додека приходите од камати од активата не го задржаа темпото, бидејќи многу каматни стапки имаат фиксни... Извор: BiznisPRO.com Прочитај повеќе...

Подгответе се: Доаѓаат пари за ЧЕТИРИ ХОРОСКОПСКИ ЗНАЦИ во декември! Дали сте еден од нив?

Бик (20 април – 20 мај): Поединците Бикови често се поврзуваат со финансиска стабилност и практичност. Вашиот фокус и одлучност може да доведат до поволни финансиски резултати или можности за зголемен приход. Јарец (22 декември – 19 јануари): Јарците се познати по силната работна етика и амбициозност. Во декември, вашата напорна работа и стратешки пристап... Прочитај повеќе Извор Zena.mk. Прочитај повеќе...

ИЗБЕГНЕТЕ ЛОША СРЕЌА: Откриено потеклото на традицијата на бакнување на полноќ на новогодишната ноќ

Иако точното потекло на прославувањето на вториот почеток на новата година е непознато, обичајот често се следи на два зимски фестивали: Сатурналија во антички Рим и Хогманај, викиншка традиција која сè уште се слави на Нова година во Шкотска. Сатурналија се одржуваше секоја година за време на зимската краткоденица, а бидејќи беше најголемата забава во... Прочитај повеќе Извор Zena.mk. Прочитај повеќе...

Задолжително на лекар – 6 знаци на недостаток на железо

Ниското ниво на железо е најчестото и најраспространето нарушување во исхраната во светот, особено во западните земји, соопшти Светската здравствена организација. Тие веруваат дека дури две милијарди луѓе, што е над 30 отсто од светската популација, страдаат од одреден степен на недостаток на железо, што е особено честа појава кај жените. Ова се најчестите знаци:... Прочитај повеќе Извор Zena.mk. Прочитај повеќе...

Ова се сите придобивки од кефирот: од протеини до пробиотици

Кефирот е култивиран, ферментиран пијалок кој потсетува на јогурт. Одредени извори наведуваат дека овој пијалок е стар повеќе од 1000 години и потекнува од Кавказ. Наводно, локалните мештани, познати по своето здравје и долговечност, случајно го откриле додека носеле свежо млеко во нивните кожени чанти. Некогаш малку познат надвор од Кавказ, денес кефирот е особено... Прочитај повеќе Извор Zena.mk. Прочитај повеќе...

Домашна купка за испукани пети, поефикасна од крема – Потребни се само 2 состојки

Испуканите пети се проблем со кој многумина од нас се соочуваат секојдневно. Отстранетиот калузен епидермис се враќа како бумеранг, а нашите стапала постојано не изгледаат како што би сакале. Оваа купка за потпетици со домашни состојки може да ви помогне да ги трансформирате стапалата пред да влезете во пролетни чевли. Што ви е потребно за... Прочитај повеќе Извор Zena.mk. Прочитај повеќе...